Poznań, dnia 16 lutego 2024 roku
N. 642/2024

KURIA METROPOLITALNA
ul. Ostrów Tumski 2
61-109 Poznań
tel. +48 61 851 28 00
fax: +48 61 851 28 14
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.archpoznan.pl

KOMUNIKAT
Zaproszenie do Katedry z okazji święta Katedry świętego Piotra

Święto Katedry świętego Piotra przypomina, że Stolica Piotrowa jest podstawą jedności Kościoła. Cały Kościół modli się wtedy, aby „pośród zamętu świata nasza wiara pozostała nienaruszona”.

Z okazji tego święta, w czwartek 22 lutego 2024 roku o godz. 18.00 odbędą się w Katedrze Poznańskiej uroczyste Nieszpory pod przewodnictwem Księdza Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego. Homilię wygłosi Ksiądz prof. dr hab. Paweł Wygralak Dziekan WT UAM w Poznaniu.

Do udziału w Nieszporach serdecznie zapraszamy szczególnie wszystkich Profesorów i innych Pracowników Akademickich miasta Poznania, a przede wszystkim Pracowników Wydziału Teologicznego UAM.

Biskup Grzegorz Balcerek
Wikariusz Generalny

ks. dr Łukasz Kędzierski
Notariusz Kurii

ŻYCZENIA ARCYBISKUPA METROPOLITY POZNAŃSKIEGO
Z OKAZJI UROCZYSTOŚCI NARODZENIA PAŃSKIEGO 2023 ROKU

Poznań, dnia 24 grudnia 2023 r.
N. 6418/2023

Umiłowani Archidiecezjanie!

W wigilię Bożego Narodzenia po raz kolejny w naszym życiu stajemy w obliczu tajemnicy betlejemskiej groty, w której Maryja „porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i złożyła w żłobie” (Łk 2,7). Dzięki temu cudownemu wydarzeniu ta grota stała się miejscem prawdziwieświętym, w którym zamieszkał Syn Boży, z najwyższą czcią adorowany przez Maryję i Józefa.

Do tej adoracji dołączyli wkrótce prości pasterze, którzy „w tej samej okolicy przebywali na polu i trzymali nocną straż nad swoim stadem” (Łk 2,8). Po pewnym czasie przybyli także Mędrcy ze Wschodu, którzy zobaczywszy Dziecię „upadli na twarz i złożyli Mu pokłon” (Mt 2, 11).

Ich wspólnej adoracji towarzyszył śpiew „zastępów niebieskich, które wielbiły Boga słowami: „Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania” (por. Łk 2,13b-14).

Drodzy Siostry i Bracia!

Pójdźmy i my pokłonić się Chrystusowi, który zstąpił do nas pośród nocy przygotowanej od tysięcy lat. Niech On rozjaśni mroki naszej codzienności, abyśmy - na bolesne i radosne sprawy osobiste i społeczne - umieli spojrzeć na sposób Boży, czyli nie bez Boga, ale z Bogiem bez którego każda ludzka istota marnieje.

Życzę Wam wszystkim z całego serca pięknych, pełnych radości i Bożego pokoju świąt. Niech Boże Dziecię błogosławi Wam, Waszym Rodzinom, całej naszej Ojczyźnie, wszystkim naszym Rodakom rozproszonym po całym świecie, a także wszystkim narodom!

Błogosławionych świąt Bożego Narodzenia!

† Stanisław Gądecki
Arcybiskup Metropolita Poznański

JAN PAWEŁ II – CYWILIZACJA ŻYCIA
List pasterski Episkopatu Polski
zapowiadający ogólnopolskie obchody XXIII Dnia Papieskiego

 

Umiłowani w Chrystusie Panu Siostry i Bracia!

 

Życie jest darem, który człowiek otrzymuje od Boga. Troska z jaką właściciel z dzisiejszej Ewangelii przygotowuje winnicę – otaczając ją murem, kopiąc tłocznie i stawiając wieżę – jest obrazem miłości Boga, który stwarzając świat i wyposażając człowieka w rozum i wolną wolę dał mu warunki do rozwoju. Dary te są wyrazem zaufania wobec człowieka, który odkrywając wolę Bożą, może kierować własnym życiem i wpływać na losy innych. W ten sposób Bóg zaprosił człowieka do budowania na świecie „cywilizacji życia”. Jej podstawą jest rodzina i rodzące się w niej nowe życie. Dzieci są nadzieją, która rozkwita wciąż na nowo, projektem, który nieustannie się urzeczywistnia, przyszłością, która pozostaje zawsze otwarta. Przychodząc na świat, przynoszą z sobą orędzie życia, które wskazuje na Stwórcę, o czym przypomniał na Kongresie Rodzin w Rzymie w 2000 roku św. Jan Paweł II.

Człowiek jednak nadużył zaufania, którym obdarzył go Bóg, czego wyrazem we wspomnianej przypowieści jest bunt robotników przeciwko właścicielowi winnicy. Wszedł on w miejsce Boga i sam zaczął decydować o życiu, jego wartości i sensie. Tragiczne skutki tej postawy św. Jan Paweł II określił mianem „cywilizacji śmierci”. Stanowi ją wszystko, co godzi w samo życie, jak wszelkiego rodzaju zabójstwa, ludobójstwa, aborcja, eutanazja i dobrowolne samobójstwo; wszystko, cokolwiek narusza całość osoby ludzkiej, jak okaleczenia, tortury zadawane ciału i duszy, próby wywierania przymusu psychicznego; wszystko, co ubliża godności ludzkiej, jak nieludzkie warunki życia, arbitralne aresztowania, deportacje, niewolnictwo, prostytucja, handel kobietami i młodzieżą; a także nieludzkie warunki pracy (KDK, 27).

Dlatego przeżywając, w łączności z papieżem Franciszkiem, XXIII Dzień Papieski, pod hasłem Jan Paweł II – Cywilizacja życia, chcemy wrócić do orędzia, które św. Jan Paweł II zapisał na kartach encykliki Evangelium vitae. Papież przypomniał o godności i wartości ludzkiego życia, a także wskazał w jaki sposób w opozycji do „cywilizacji śmierci” budować „cywilizację życia”.

 

I. Kim jest człowiek?

Współcześnie fundamentalną kwestią w budowaniu „cywilizacji życia” nie jest już tylko prawda o godności człowieka, gdyż jest ona zazwyczaj jasno prezentowana zarówno w nauczaniu Kościoła jak i prawodawstwie świeckim. Dzisiaj główne kontrowersje związane są z próbą odpowiedzi na pytanie – jaka istota może być nazwana człowiekiem? Na podstawie jakich kryteriów można to ocenić i kto te kryteria ustala?

Czytelne stanowisko Kościoła w tej kwestii zaprezentował św. Jan Paweł II, który pisał: od chwili zapłodnienia (...) rozpoczyna się życie, które nie jest życiem ojca ani matki, ale nowej istoty ludzkiej, która rozwija się samoistnie. (...) Tę oczywistą prawdę (...) nowoczesna genetyka potwierdza cennymi dowodami. Ukazała ona, że od pierwszej chwili istnieje dokładny program tego, kim będzie ta żywa istota (...). Od zapłodnienia rozpoczynają się dzieje życia człowieka, choć potrzeba czasu, aby każda z jego wielkich potencjalnych zdolności w pełni się ukształtowała i mogła być wykorzystana (EV, 60). Przytoczone słowa stanowią jednoznaczną odpowiedź na podnoszone w debacie publicznej pytania dotyczące m.in. prawa rodziców, a zwłaszcza matki, do decydowania o życiu dziecka, które nosi w swoim łonie. Sprzeciwiają się również próbom wymuszenia na ustawodawcy uchwalenia prawa do bezpłatnego dostępu do aborcji i nakazowi jej wykonywania pracownikom ochrony zdrowia.

Nie brakuje dziś także głosów, które w imię etyki jakości życia, czyli na podstawie przyjętych standardów biologicznych, intelektualnych, psychicznych czy ekonomicznych, dla których najważniejszymi kryteriami są użyteczność i sukces za wszelką cenę, odmawiają prawa do życia osobom chorym i z niepełnosprawnościami. Ma się to dokonywać poprzez ograniczanie im dostępu do leczenia, izolację a także pozbawianie ochrony prawnej czy wręcz eutanazję. Tymczasem (...) cierpienie, które pod tylu różnymi postaciami obecne jest w naszym ludzkim świecie, jest w nim obecne także i po to,ażeby wyzwalać w człowieku miłość, ów właśnie bezinteresowny dar z siebie na rzecz innych ludzi, ludzi cierpiących. (SD, 29). Ludzie chorzy mają więc do odegrania w dziejach świata wprawdzie trudną, ale jednak szczególnie ważną rolę.

 

II. Ewangelia życia

U źródeł „cywilizacji życia” stoi potrzeba ewangelizacji. Tylko bowiem w perspektywie wiary można w pełni odkryć wartość i godność każdego ludzkiego istnienia. Wynikają one najpierw z prawdy o stworzeniu człowieka, którego Bóg chciał dla niego samego, zaprosił go do „zarządzania” światem i przekazywania życia. Człowiek musi posiadać niezwykłą wartość w oczach Boga – pisał w Kazaniach na Areopagu Karol Wojtyła – jeśli dla jego odkupienia Syn Boży sam staje się człowiekiem. Także męka, śmierć i zmartwychwstanie ukazują wartość ludzkiego życia, zwłaszcza naznaczonego cierpieniem. W końcu równość ludzi, wielkość ich posłannictwa i związana z tym godność opierają się na tym, że ostatecznym celem człowieka jest życie z Bogiem w wieczności.

 

III. Budowa cywilizacji życia

Budowanie „cywilizacji życia” jest zadaniem Kościoła i całego społeczeństwa. Jej fundamentalne prawo stanowi miłość – jedyne właściwe odniesienie człowieka do człowieka. Wyraża się ono we współczuciu, solidarności i gotowości do ofiary.

Zadania ochrony i promocji życia należą także do ustawodawców. Wprawdzie prawo nie jest jedynym narzędziem obrony ludzkiego życia, ale odgrywa istotną rolę w kształtowaniu sumień i relacji społecznych. Nie wystarczy jednak samo tylko zniesienie niegodziwych praw godzących bezpośrednio w prawo do życia. Należy także podejmować prorodzinne działania społeczne i prawodawcze w oparciu o nowe zasady polityki w sferze pracy, rozwoju miast, budownictwa mieszkaniowego i usług, tak aby można było pogodzić rytm pracy z rytmem życia rodzinnego oraz zapewnić rzeczywistą opiekę dzieciom i osobom w podeszłym wieku (EV, 90). Wiele współczesnych sumień formowanych jest również przez treści przekazywane w mediach. Potrzeba dziś większej promocji macierzyństwa i ojcostwa, zwłaszcza w mediach społecznościowych, aby ukazać je także jako drogę do realizacji siebie i osiągniecia szczęścia. Łącząc w działaniu wszelkie społeczne siły musimy znacząco poprawić zatrważającą dziś sytuację demograficzną naszej Ojczyny. W tej dziedzinie niestety należy bić na alarm! 

Niezwykle istotne są działania podejmowane w ochronie życia i zdrowia przez lekarzy, ratowników medycznych, farmaceutów, pielęgniarki i położne oraz kapelanów, którzy najbardziej związani są z tajemnicą życia. W dzisiejszym kontekście kulturowym i społecznym, w którym nauka i sztuka medyczna zdają się czasem tracić swój wrodzony wymiar etyczny potrzeba waszego jasnego świadectwa wierności prawdzie i sumieniu. Szczególną wdzięczność wyrażamy tym, którzy realizują swoją posługę w hospicjach, domach opieki lub dziennego pobytu, a także wspierających rodziny w opiece nad chorymi pozostającymi w domach.

Trudno wymienić wszystkie osoby i instytucje służące trosce o życie. Są wśród nich domy dziecka, rodziny zastępcze, osoby czuwające nad „oknami życia”, jadłodajnie, schroniska dla bezdomnych czy domy samotnej matki. Ich działania nie byłyby jednak możliwe bez ofiarnej postawy darczyńców i wolontariuszy, którzy kierowani wielkoduszną i bezinteresowną miłością, otaczają opieką osoby chore, samotne, ofiary wojen i kataklizmów oraz tych, którzy muszą się znaleźć w odpowiednim środowisku wychowawczym, aby przezwyciężyć uzależnienie i odzyskać wiarę w sens życia. Nie możemy jednak zapomnieć, że to przede wszystkim rodzice uczą swoje dzieci autentycznej wolności, która się urzeczywistnia przez bezinteresowny dar z siebie, i rozwijają w nich szacunek dla innych, poczucie sprawiedliwości, postawę akceptacji (...), dialogu, wielkodusznej służby i solidarności oraz wszelkie inne wartości, które pomagają przyjmować życie jako dar (EV, 93).

Szczególnym znakiem wyobraźni miłosierdzia jest dziś pomoc niesiona przez miliony Polaków ofiarom wojny w Ukrainie. Niech nadal trwa modlitwa o pokój, o szacunek dla ludzkiego życia oraz nasza solidarność z potrzebującymi. Wierzymy, że w ten sposób „cywilizacja życia” zwycięży „cywilizację śmierci”, a potęga miłości i dobra pokona zbrodnicze zakusy złego.

 

IV. „Żywy pomnik” św. Jana Pawła II

W budowanie cywilizacji życia włączają się także stypendyści Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”. Moja pasja pomocy ludziom nie pozwala mi bezczynnie siedzieć i pozostawać obojętną na potrzeby drugiego człowieka – stwierdza Weronika, stypendystka z archidiecezji przemyskiej. Jako wolontariuszka w hospicjum nie żałuję ani jednej spędzonej tam chwili. Każde spotkanie z pacjentami, uśmiech, dotyk i pomoc w najprostszych rzeczach ukształtowały moją wrażliwość. Fundacja co roku swoją opieką obejmuje blisko dwa tysiące zdolnych uczniów i studentów z niezamożnych rodzin, z małych miejscowości w całej Polsce. Jedną z absolwentek programu jest Magda z archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, która mówi: Mam 3 braci i 5 sióstr. Moi rodzice powtarzali nam, że są otwarci na życie, że Pan Bóg jest życiem, które przyjmują do siebie z ufnością. Widziałam, że to zaufanie do Niego czyni naszą rodzinę szczęśliwą, a On błogosławił moim rodzicom, aby byli w stanie zadbać o każdego z nas. Kiedy najbardziej tego potrzebowaliśmy z pomocą przyszła Fundacja „Dzieło Nowego Tysiąclecia”. Dziś ja, jako żona i mama staram się pielęgnować w sobie to, co zasiali we mnie rodzice i przekazywała Fundacja. Jestem wdzięczna Bogu za dar szczęśliwej, dużej rodziny, na którą patrzę z perspektywy dorosłego człowieka i chcę żyć w podobny sposób w swojej nowej rodzinie – z wartościami chrześcijańskimi, z Bogiem w sercu. W przyszłą niedzielę, podczas kwesty przy kościołach i w miejscach publicznych, będziemy mogli wesprzeć materialnie ten wyjątkowy, konsekwentnie budowany od 23 lat przez nas wszystkich „żywy pomnik” wdzięczności św. Janowi Pawłowi II. Niech udzielone w ten sposób wsparcie, nawet w obliczu osobistych trudności i niedostatków, będzie wyrazem naszego budowania cywilizacji życia i miłości.

Na czas owocnego przeżywania XXIII Dnia Papieskiego udzielamy wszystkim pasterskiego błogosławieństwa.

 

Podpisali: Pasterze Kościoła Katolickiego w Polsce
obecni na 395. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski,
Lidzbark Warmiński, 13 czerwca 2023 r.

Uczestniczę we wspólnocie Kościoła

Drodzy Kapłani, Osoby Życia Konsekrowanego, Umiłowani Archidiecezjanie!

Pierwsza Niedziela Adwentu rozpoczyna nowy rok pracy duszpasterskiej i formacyjnej Kościoła w Polsce. Tym razem naszej wędrówce wiary będzie towarzyszyło motto: „Uczestniczę we wspólnocie Kościoła”, które zachęca nas wszystkich, abyśmy wspólnie raz jeszcze odkryli, że Kościół Chrystusowy jest naszym domem, w którym każdy znajdzie dla siebie miejsce i przestrzeń swojego rozwoju we wspólnocie.

Naszych refleksji zmierzających do pogłębienia zaangażowania w życie wspólnoty wiary nie możemy oderwać od trwającego w Kościele Powszechnym Synodu o synodalności, którego pierwsza sesja – poprzedzona etapami w parafiach, diecezjach, krajach i kontynentach – zakończyła się z końcem października w Rzymie i zaowocowała wydaniem dokumentu podsumowującego obrady pt. „Kościół synodalny w misji”.

Zdajemy sobie sprawę z tego, że zaproponowany przez Papieża Franciszka proces synodalny jest wydarzeniem historycznym, jedynym w swoim rodzaju. Pozwala zabrać głos wszystkim członkom Kościoła, zarówno tym, którzy żyją Ewangelią każdego dnia, jak i tym, którzy z różnych powodów są zdystansowani, a nawet wrogo nastawieni do Kościoła i jego zbawczej działalności. Do tej pory w dziejach Kościoła nie miała jeszcze miejsca tak rozległa
konsultacja Ludu Bożego przez zaproszenie do wspólnego wsłuchiwania się w głos Ducha Świętego.

W przestrzeni publicznej, pośród biskupów, kapłanów, osób życia konsekrowanego i wiernych świeckich pojawiają się różne głosy, radości i niepokoje związane z zakończoną w Rzymie sesją plenarną.

Wobec tego raz jeszcze pragnę podkreślić, że w świecie, który jest tak mocno podzielony, w którym trwają nieustannie konflikty zbrojne oraz odchodzenie wielu ludzi od Boga i życia Ewangelią, Kościół musi pozostać znakiem jedności i prawdy, jaka pochodzi od Jezusa Chrystusa. Dlatego też podkreślam, że o ile możemy dyskutować i szukać sposobów owocnej ewangelizacji świata i człowieka poprzez podejmowanie najróżniejszych inicjatyw duszpasterskich, to jednak nauczanie Kościoła i wyznanie wiary muszą pozostać wspólne dla całego Kościoła, niezależnie od kontynentu, kultury i mentalności.

Zachęcam, abyśmy na wszystkich poziomach życia Kościoła w Archidiecezji Poznańskiej – podobnie jak w innych polskich diecezjach – zastanowili się nad syntezą kończącą pierwsze spotkanie plenarne trwającego Synodu. Wszystko po to, abyśmy do końca lutego 2024 roku mogli – kapłani, osoby życia konsekrowanego i wierni świeccy – przesłać nasze uwagi do Sekretariatu Konferencji Episkopatu Polski pogłębiając w sobie synodalny sposób życia Kościoła, oraz nabrali przekonania, że każdy ochrzczony jest odpowiedzialny za Kościół.

Nasza obecność w Kościele to nic innego jak podążanie drogą, którą Chrystus prowadzi nas ku zbawieniu. Podstawowym gremium synodalnym w parafii jest Parafialna Rada Duszpasterska, która jednoczy i gromadzi przedstawicieli wszystkich wspólnot budujących parafialną rodzinę wiary. Nie może być zatem takiej wspólnoty, w której nie istniałoby to gremium lub też było tylko na papierze. Dziękuję wszystkim członkom Parafialnych Rad Duszpasterskich oraz duszpasterzom za wspólne dzieło budowania synodalnego Kościoła oraz zachęcam, aby ożywić funkcjonowanie Rad Duszpasterskich oraz zadbać, aby w każdej z nich znaleźli się przedstawiciele wszystkich środowisk duszpasterskich parafii, w tym również ludzie młodzi.

Zaangażowanie w życie Kościoła buduje najpierw jedność z Bogiem, która wyraża się w życiu sakramentalnym i na modlitwie. Zdajemy sobie sprawę jak wielkim dobrodziejstwem jest Adoracja Chrystusa ukrytego w Najświętszym Sakramencie. Papież Franciszek nieustannie przypomina – mówił o tym również na zakończenie sesji plenarnej Synodu – że Kościół musi stać się Kościołem adorującym. Dziękuję wszystkim, którzy modlą się w czasie parafialnych godzin Adoracji. Zachęcam do dalszego rozwoju w archidiecezji Kaplic Wieczystej Adoracji Najświętszego Sakramentu oraz proszę duchownych i świeckich, aby nie było w naszej archidiecezji parafii, w której raz w tygodniu kapłani wraz z wiernymi nie modliliby się przed Najświętszym Sakramentem za Kościół, za kapłanów, a także o dar nowych powołań kapłańskich.

Zaangażowanie w życie wspólnoty parafialnej rozwija takie funkcjonowanie parafii, które pozwala jej stać się przystanią, miejscem modlitwy, spotkania i wsłuchiwanie się w siebie nawzajem. Polskie syntezy synodalne pokazały, że potrzebujemy poprawienia relacji między duchownymi i świeckimi i na odwrót. Jest to nasze wspólne zadanie. Bogactwo funkcjonowania w Archidiecezji Poznańskiej wielu ruchów i wspólnot o wymiarze charyzmatycznym, ewangelizacyjnym, misyjnym i formacyjnym jest ogromne. Mimo to potrzebujemy dalszych nowych impulsów i nieustannej wymiany myśli i doświadczeń. Korzystam z okazji, aby podziękować wszystkim liderom, którzy za Kościół – we współpracy z Archidiecezjalną Radą Ruchów i Stowarzyszeń Katolickich – podejmują dzieła ewangelizacyjne, mające na celu zaproszenie do czynnego udziału w życiu Kościoła wiernych świeckich, w tym zwłaszcza dzieci, młodzieży i całych rodzin.

Sakrament chrztu świętego włączył nas w wielką rodzinę Kościoła Chrystusowego. Poprzez wezwanie do apostolstwa, które – od osobistego nawrócenia prowadzi nas do czynienia Kościoła naszym wspólnym domem – wymaga od nas wsłuchiwania się nawzajem i wzięcia za siebie odpowiedzialności. Szukajmy sposobów, by – poprzez parafialne rekolekcje, dni skupienia, nabożeństwa pokutne i dobrze przygotowaną katechezę szkolną oraz dorosłych, a nade wszystko przez piękne celebrowanie Eucharystii – przybliżać bliźnim Chrystusa. Kontynuowanie spotkań synodalnych, wyjazdy pielgrzymkowe, festyny parafialne oraz działalność Caritas powinny również budować parafię jako wspólnotę wspólnot, a więc przestrzeń realizacji darów i charyzmatów dla dobra całego Kościoła.

Na koniec bardzo dziękuję wszystkim żywo zainteresowanym wspólnym dobrem Ludu Bożego i zaangażowanym na różnych poziomach w życie parafii i archidiecezji. Dziękuję małżonkom, którzy uczą dzieci modlitwy i spotkania z Jezusem. Dziękuję katechetom, katechistom, nadzwyczajnym szafarzom, służbie liturgicznej, prowadzącym chóry, schole i zespoły liturgiczne, animatorom i liderom wspólnot, członkom Żywego Różańca, członkom Parafialnych Zespołów Caritas, tworzącym Parafialne Rady Duszpasterskie i Ekonomiczne.

Dziękuję księżom proboszczom, wikariuszom, osobom życia konsekrowanego pracującym w duszpasterstwie, kapelanom szpitali, domów pomocy społecznej, więzień, wszystkim księżom seniorom, za świadectwo życia oddanego Chrystusowi i Kościołowi. Wszystkich – kapłanów i świeckich – zachęcam do gorliwej pracy nad własnym uświęceniem i odpowiedzialnej służby w powierzonych sobie wspólnotach.

Na owocne przeżycie Adwentu oraz rozeznanie własnej przestrzeni zaangażowania w życie Kościoła wszystkim z serca błogosławię

† Stanisław Gądecki
Arcybiskup Metropolita Poznański

Poznań, dnia 3 grudnia 2023 roku
Pierwsza Niedziela Adwentu